OVGG


Oudheidkundige Vereniging

Gemeente Gendringen


opgericht 12 juni 1979

 

Dialectwerkgroep

D’eigenspraok

Werkgroep dialect

Op retteketet zun’ Dat wil zeggen; ‘de klepboks an hemmen’. Dit is ’n uutdrukking woor de werkgroep dialect zich druk um mik. Ze können der wel een kwatier aover discussiëren. En dan geet ’t der soms heftig naor toe. Want a’j uut Megchelen komp dan betekent dat net effen iets anders dan a’j, lao’w ’s zeggen, uut Etten komp. Want Etten ligt (dialect)taalkundig oneindig wiedweg van Megchelen, maor hoe ’t ook mag zun; ’t blif altied hatstikke gezellig. Met de werkgroep dialect bedoel ik een tiental mensen die elke maond een middag bi-jmeka kommen um aover onze taal te praoten, um precies te zun: vief mannen en vief vrouwen, mooi vedeeld aover de seksen. En woor praoten wi-j dan aover? Aover alles wat spontaan veurbi-j kump. Aover bi-jnamen, aover spreuken en gezegden, aover olde gebruken en tradities, aover legendarische figuren uut de streek en gebeurtenissen, aover onze taal en de spelling doorvan. En dat letste, die spelling, da’s vaak ’n heikel punt. Mensen praoten wel plat, maor können ’t niet schrieven. En da’s toch jammer, temeer door der wel ’n spelling veur is. In de regionale pers zie’j vaak stukskes staon die in ’t plaatseleke dialect geschreven zun. Dat zun in de regel leuke vehaaltjes, alleen de spelling is meestal een ratjetoe. Elke schriever het zo ongeveer zien eigen spelling en ook doorin is e meestal niet consequent. Dit kump uuteraard ’t gebruuk van ’t dialect as voer- en schrieftaal niet ten goede. De werkgroep dialect besteedt dan ook altied völle aandach aan de spelling van onze taal. Die spelling wödt de WALD-spelling genuumd. WALD steet veur: Woordenboek Achterhoekse en Liemerse Dialecten. Elk joor krig de werkgroep ’n uutneudiging um met te doen aan ‘Het Groot Dictee van de Achterhoekse en Liemerse Dialecten’. Meestal is dat bi-j ‘De Krent’. Dan trekken der altied wel ’n paar leden de klepboks aan en doen met. ‘’t Resultaat is deurgaons niet onverdienstelek al he’w nog nooit de eerste pries gewonnen, maor wi-j blief oefenen, wie schrif die blif. En zo haopen wi-j nog menig keer op retteketet te zun veur onze taal. A’j zin heb um met te doen dan zo’k zeggen: ‘Wat let ow!’

Werkgroep dialect

Metwerkers D’eigenspraok


Joop Keurentjes 

(secretaris, contactpersoon)

Jan van Aoken

Thea Broekhuizen

Guus Geurtsen

Wiet van Loosen (corrector)

Riet Miggelbrink

Ben Rouwhorst (veurzitter)

Mientje Schweckhorst  

Doortje van Uum

Hans Veels




Ettens dialek

dialect@ovgg.nl Ulfs dialek

Gendrings dialek

Ulfs dialek

Ulfs dialek

Voors dialek

Zuwens dialek

Gendrings dialek   

Voors dialek

Ulfs dialek


De werkgroep vergadert de derde dinsdag van de maand om 13.30 uur in de ‘Sociëteijt’ in de

DRU-Cultuurfabriek (4e etage OVGG)

                

Joorveslag van de werkgroep dialek aover ‘t joor 2015


Algemeen

De werkgroep dialek besteet op dit moment uut 12 leden. De groep stelt zich ten doel um ‘t streekeigen dialek op allerli-j manieren vas te leggen, te onderzuken en uut te dragen door woor meugelek in samenwerking met ‘t Staring Instituut. Dit doen wi-j deur middel van ‘t vasleggen van spreuken, gezegden en olde gebruken, het schrieven van vehalen en gedichten en medewerking te verlenen bi-j de samenstelling van het WALD-woordenboek. Elke  3e dinsdag van de maond kommen wi-j bi-jmeka in ons onderkommen ‘De Societeijt’ op de 4e etage van de Dru-fabriek. In ‘t achter ons liggende joor is de werkgroep 10 keer bi-jmeka gewaes.


Vehalen schrieven

‘t Schrieven van kötte en minder kötte vehaaltjes in ‘t dialek had ok in ‘t achter ons liggende joor de volle andach. ‘t Was ‘n vruchboor joor wat dat betref met ‘n dertigtal ingebrachte vehalen. Dat het geresulteerd in ‘n ni-je vehalenbundel; de tweede bundel alweer met as titel : ‘Za’k ow vetellen’. Op de winterkosmiddag bi-j Terhorst in Netterden is disse bundel gepresenteerd. 72 vehalen en gedichten, verluchtigd met zo’n 50 foto ‘s en in een oplage van 150 stuks. ‘t Boek is bi-jnao uutvekoch !

De werkgroep ‘D’eigenspraok’ werk ok met an de Achterhoekpagina van dagblad De Gelderlander. Veur de rubriek  ’Humpkessoep’, in de woensdageditie van ‘t blad, het de werkgroep al ‘n keer of tien met succes ‘n bi-jdrage geleverd.


Groot dictee van de Achterhoekse en Liemerse dialecten

Ok dit joor hemmen ‘n vieftal leden weer metgedaon an ‘t streektaaldictee dat op 19 meert plaatsvond bi-j ’De Krent’ in Hummel. Dat is elk joor weer ‘n belaevenis woor wi-j disse keer tamelek hoog in de middenmoot eindigden. Der zit veur ons elk joor nog ‘n stijgende lijn in. Wie wet of wi-j eindigen nog ‘n keer in de kopgroep. Wi-j blieven oefenen.


Met dialek op de koffie

Zondag 15 november was ’t weer zowied. ‘Met dialek op de koffie’, veur de tweede keer alweer! De opkoms was ok disse keer heel mooi; zo’n 60 mensen harren de moeite genommen um naor de Sociëteijt te kommen um naor de vehalen die veurgelaezen wieren te luusteren. De belangstelling is zo groot dat wi-j  motten aoverwaegen bi-j ’n eventuele volgende uutvoering naor ’n grotere locatie uut te zien. Alleen de kosten die dooran vebonden zun können nog ’n probleem opleveren. Ben opende de bi-jeenkoms en gaf ’n kleine toelichting aover ’t veurnemmen van de werkgroep um ’n ni-je vehalenbundel te presenteren. Carry, helemaol uut Ochten, en Helga harren, in ’t voetspoor van heel Holland bakt, veur wat lekkers bi-j de koffie gezörg, wat uuteraard zeer in de smaak viel. Ok Hans Veels was, uut ’t verre Breda, met ’n paar fans, heel gemotiveerd anwezig um ’n antal kötte vehaaltjes veur te laezen die toch weer ’n klein betjen van de sluier oplichtten van zien kinderjoren in dat dörpken an de Strang. Terugkiekend können wi-j zeggen: deurgaon op disse weg; hoe meer a’j an de weg timmert hoe baeter at dat is veur ow moerstaal.


Aover ons dialek

Aover het ‘platpraoten’ bestaon nogal wat misverstanden. Zo heur i-j nog wel ’s zeggen dat dialekten ‘slecht’ of vebasterd Nederlands dan wel ‘plat’ of onbeschaafd zollen zun. Door klopt uuteraard niks van. Um te beginnen zun de dialekten older dan ’t Algemeen Nederlands, dat as standaardtaal pas in de loop van de zeuventiende eeuw is ontstaon uut ’n antal dominante dialekten. Voorts zun dialekten vanuut taalkundig oogpunt volweerdige taalsystemen met eigen regels en eigen uutzonderingen die niet slechter of onbeschaafder zun dan ’t Nederlands.  Een ander hadnekkig veuroordeel ten aanzien van dialek is dat kinderen die thuus dialek praoten meer leerproblemen zollen hemmen en slechtere schoolresultaten zollen behalen. Onderzoek het echter angetoond dat ’t spraeken van dialek gin negatieve invloed het op de schoolresultaten of de ontwikkeling van ’t kind.


Kommend joor

Ook het kommende joor haopen wi-j ons met al deze zaken en met nog völle meer bezig te hollen. In onze eigen ‘moerstaal’, ‘t dialect van onze olde gemeente Gendringen. As der mensen zun die door ook an met willen doen dan zun ze van harte welkom.


D’eigenspraok: Werkgroep Dialek

Met dialek op de koffie


Het is alweer twee joor geleien dat wi-j – ’n antal leden van ‘D’eigenspraok’ - op ’t idee kwammen um vehalen veur te laezen in ’t dialek. Beide keren was ‘t ’n groot succes en wi-j kieken door dan ok met voldoening op terug. Alle reden um ’t ok dit joor veur de derde keer weer te organiseren. Zondag 13 november is ’t weer zowied, minstens vier leden van de werkgroep gaon dan weer veurlaezen uut eigen werk. In ’t now achter ons liggende joor hemmen de leden van de werkgroep dialek niet stil gezaeten. Der was ’n beheurleke productie van kötte en wat minder kötte vehalen, gelukkig mao door können wi-j now mooi uut putten. De vehaaltjes gaon aoveral aover en bevatten altied ’n kern van woorheid, al zun ze soms hier en door wat angedik. Eén ding is zeker; wi-j laezen alleen veur uut ‘eigen werk’. Veurig joor harren ’n paar dames uut de werkgroep niet alleen ’n goed vehaal metgebrach, mao ok nog – ’t programma ‘Heel Holland Bakt’ indachtig - wat lekkers veur bi-j de koffie. Die koffie steet in ieder geval zondag 13 november weer kloor en kost net as de toegang niks. Veurig joor harren wi-j ’n opkoms van 60 personen. Wi-j haopen dit antal dit joor te aovertreffen. Iedereen jong en old is van harte welkom, wi-j beginnen um 10.30 uur en ’t wödt vas gezellig.


Met dialek op de koffie 

Datum:Zondag 13 november 2016

Aanvang:10.30 uur. Inloop vanaf 10.00 uur

LocatieDe ‘Sociëteijt’, DRU Cultuurfabriek, Ulft. 4e etage

Toegang: Gratis, inclusief koffie

Inlichtingen:joop.keurentjes1935@gmail.com