Oudheidkundige Vereniging Gemeente Gendringen
-
IJzerexpositie
_files/shapeimage_1_link_0.png)
IJZER in de regio
De ijzerindustrie in de
Oude IJsselstreek:
ontstaan en ontwikkeling
De tentoonstelling beslaat zo’n 400 m2.
Werkplaats, gereedschappen, machines, maquettes, foto’s, films en vele producten zijn opgesteld. Hierbij zijn de huishoudelijke en verwarmingssector sterk vertegenwoordigd, maar ook bijvoorbeeld bouwmaterialen en siergietwerk.
Er wordt een historisch overzicht gegeven in documenten en foto’s. Er is een draaiend model (schaal 1 op 5) van een 18e-eeuwse hoogoven en een model van een 20e-eeuwse cokes gestookte koepeloven (schaal 1 op 10).
In de modelmakerij en handvormerij zijn regelmatig mensen aan het werk: de handvormer die een afdruk maakt van een model (mal) in het zwarte vormzand, waarin dan het gloeiend vloeibare ijzer gegoten kon worden.
De vele producten zijn per soort opgesteld (bijvoorbeeld: kachels, gelegenheidsgietwerk).
Er zijn fraaie maquettes van twee gieterijen.
In een bijzonder boeiende, professionele film over de DRU uit 1948 ‘Symfonie van Vuur en IJzer’ wordt de productiegang en het harde werken van destijds weergegeven.
Ook is er aandacht voor de hedendaagse ijzerindustrie in de regio, o.a. voor de geavanceerde techniek van ijzergieten, de zgn. ‘lostfoam-techniek’ waarmee bij Lovink in Terborg wordt gewerkt.
De tentoonstelling is opgezet door de werkgroep IJzerexpositie van de Oudheidkundige Vereniging Gemeente Gendringen.
Het mag beschouwd worden als een opstap naar de vestiging van het Nederlands IJzermuseum, met techniekcentrum en meer, in de vm. Afbramerij op het terrein, waarmee een aparte stichting en de gemeente Oude IJsselstreek druk doende zijn.
In het voormalige Koepelovengebouw van de vroegere ijzergieterij, emailleerderij en metaalfabriek DRU aan de Hutteweg te Ulft is een bijzondere tentoonstelling te bezichtigen: ‘IJzer in de regio’. Het is een expositie over ontstaan en ontwikkeling van de eeuwenoude ijzerindustrie in het gebied van de Oude IJssel, waar in totaal tien ijzergieterijen gevestigd waren
Openingstijden van de expositie:
Mei tot en met oktober elke zon- en feestdag van 13.00 tot 17.00 uur.
Groepsbezoeken zijn ook op andere tijden op afspraak mogelijk.
06-52304164 of 0315-685626
e-mail: petervantoor@hetnet.nl
Toegang gratis; vrije gift is welkom.
Voor groepsbezoek met rondleiding wordt een vergoeding afgesproken.
Beknopte informatie over de locatie
De Oude IJsselstreek wordt wel ‘de bakermat van de Nederlandse ijzerindustrie’ genoemd. Vanaf eind 17de eeuw werden hier, als eerste en bijna enige streek in Nederland, kleine hoogovens opgericht waar het in de streek gedolven ijzererts, het zgn ‘oer’, werd gesmolten en gegoten. In totaal kende de streek, met het aangrenzende Duitse ‘Isselgebiet’ inbegrepen, ooit tien ijzergieterijen. Daaruit is een ijzer- en staalindustrie ontstaan, vooral voor huishoudelijke produkten en voor toelevering m.n. aan de automotieve industrie, die tot op de dag van vandaag van (inter)nationale betekenis is.
Op de locatie van de expositie is sinds 1754 (!) ijzerindustrie, vanaf begin 19de eeuw bekend geworden onder de naam ‘Diepenbrock en Reigers Ulft’ (DRU), aanvankelijk hoogoven met gieterij, later ijzergieterij, emailleerderij en plaatwerkerij, de laatste dertig jaar alleen plaatwerkerij. De huidige bebouwing van het fabriekscomplex bestaat uit een aantal bijzondere industriegebouwen die dateren vanaf eind 19de eeuw: industrieel erfgoed met inmiddels de status van Rijksmonument.
De gemeente Oude IJsselstreek (waartoe Ulft behoort) heeft een groot herbestemmingsproject opgezet met behoud van industrieel erfgoed, nu de bedrijfsmatige activiteiten van deze plek zijn verplaatst.
Het oudste cluster van gebouwen, het zgn ‘portiersgebouw’, is inmiddels gerestaureerd en ingericht als ‘Cultuurfabriek’ met o.a. conferentieruimten, bibliotheek, theaterzaal, popzaal, horeca (‘Het Schaftlokaal’) en ruimten voor enkele verenigingen, bijv. de Oudh. Ver. Gemeente Gendringen (OVGG). In de voormalige Emailleerfabriek zijn woningen en het kantoor van de woningcorporatie gevestigd; het Ketelhuis wordt hotelaccomodatie.
Een ander industrieel complex op het 14 ha grote terrein, de voormalige Afbramerij, wordt nu gerestaureerd; het is de locatie voor het toekomstige Nederlands IJzermuseum met techniekcentrum enz.
De gemeente Oude IJsselstreek heeft een groot herbestemmingsplan opgezet van het DRU-industriepark. Hierin zijn de zeven rijksmonumenten van het industrieel erfgoed opgenomen. In de voormalige koepeloven is nu de expositie “IJzer in de Regio” ingericht. Het is ook de beoogde locatie voor een later ijzermuseum.
De tentoonstelling is opgezet door de werkgroep IJzerexpositie van de Oudheidkundige Vereniging Gemeente Gendringen. Het mag beschouwd worden als een opstap naar een Nederlands IJzermuseum.
